Raunvísindastofnun Háskólans

Stjórn Skrifstofa Starfsfólk Skýrslur English

Eðlis-, efna og  stærðfræði­stofnun

  Eðlisfræðistofa
      Háloftadeild
  Efnafræðistofa
    Lífefnafræðideild
  Stærðfræðistofa
      Reiknifræðistofa

  • Bragasetur
  • Efnagreiningasetur
  • Reiknisetur
  • Tölfræðimiðstöð
  • Örtæknikjarni
    Jarðvísinda­stofnun
      Norræna eldfjallasetrið

    Reglur um Raunvísinda­stofnun  Háskólans.

    Saga stofnunarinnar
      Myndir frá 40 ára   afmæli stofnunarinnar

    Þorbjörn Sigurgeirsson


    Fyrir starfsmenn
      Upplýsingar
      Póstlisti RH
      Vefpóstur
      Starfsmannasvið HÍ

    Almanak Háskóla Íslands
    Háskóli Íslands
    Raunvísindastofnun Háskólans
    Dunhaga 3
    107 Reykjavík
    Sími: 525-4800
    Fax:  552-8911

  • UPPHAF LITLU ÍSALDARINNAR

    Rannsóknir vísindamanna við Coloradoháskóla og Jarðvísindastofnun Háskólans, á hörfun jökla á Baffinlandi og setkjörnum úr Hvítárvatni við Langjökul, hafa leitt í ljós að kólnun á Litlu ísöldinni byrjaði snögglega og samtímis á Baffinlandi og Íslandi, á árunum 1275-1300.

    (nánar)


    Borað í set á botni Hvítarvatns



    UPPHAF LANDNÁMS Á ÍSLANDI

    Landnám á Íslandi hófst skömmu eftir aldamótin 700 en ekki um AD 870, staðhæfir Páll Theodórsson. Hann byggir þetta á niðurstöðum í skýrslum og bókum fornleifafræðinga. Ef grannt er skoðað, má finna þar ýmsar skírar vísbendingar um landnám á Íslandi löngu fyrir 870. Páll hefur nú krufið þær til mergjar og kynnir niðurstöðuna í tveimur smáritum (aðgengileg á Netinu). Smárit 1: Upphaf landnáms á Íslandi (RH-16-2011), kom út í nóvember 2011. Þar kemur fram að þrjár ólíkar aðferðir sýna að búseta hófst á Íslandi um 150 árum fyrir 870. Smárit 2: Kolefni-14 aldursgreiningar í íslenskri fornleifafræði (RH-02-2012), kom út í apríl 2012. Ritið er leiðbeiningakver með dæmum um túlkun á geislakolsgreiningum í rannsóknarverkefnum á Íslandi.

    RH-16-2011
    RH-02-2012

    Greiningar á efnasamböndum öskunnar úr Eyjafjallajökli

    Rannsókn vísindamanna á Íslandi og í Danmörku á efnasamsetningu og kristaleiginleikum gjóskunnar úr Eyjafjallajökli undirstrikar þá hættu sem flugumferð stafar af eldfjallaösku. Sigurður Reynir Gíslason, vísindamaður á Jarðvísindastofnun Háskólans leiddi rannsóknina. Niðurstöður hennar birtust 25. apríl í tímariti bandaríska vísindafélagsins, Proceedings of the National Academy of Sciences.

    Víða um heim eru í gangi frekari rannsóknir á því hvernig betur megi greina og fylgjast með gjósku í háloftunum þannig að beina megi flugumferð frá þeim svæðum í framtíðinni.

    Sjá nánar á
    Proceedings of the Naional Academy of Sciences of the United States of America (PNAS) -
    Science News - RUV - Jarðvísindastofnun Háskólans


    Grein í NATURE um jarðskorpuhreyfingar og kvikuhreyfingar undir Eyjafjallajökli

    Í nóvemberhefti NATURE birtist grein um kvikuhreyfingar og eldsumbrotin í Eyjafjallajökli. Greinin nefnist Intrusion triggering of the Eyjafjallajökull explosive eruption og fjallar um það hvernig hreyfingar á yfirborði jarðar ákvarðar með GPS-landmælingum og bylgjuvíxlmælingum úr gervitunglum nýttust til að fylgjast með tilfærslu kviku í tengslum við eldgosin tvö í Eyjafjallajökli. Rannsóknin var unnin í samvinnu Jarðvísindastofnunar Háskólans, Tækniháskólans í Delft, Hollandi, Veðurstofu Íslands, Háskólans í Gautaborg, og Wisconsin Háskólans í Madison, Bandaríkjunum.

    Fréttir á heimasíðu Jarðvísindastofnun Háskólans
    NATURE

    Vísindamenn við Raunvísindastofnun Háskólans ryðja nýjar brautir í örljóstækni

    Vísindamenn á eðlisfræðistofu Raunvísindastofnunar Háskólans hafa sýnt fram á ljósmögnun í nýstárlegri tegund bylgjuleiðara þar sem ljósið er bundið í svokölluðum rafgasskautunareindum. Rafgasskautunareindir eru samþætt ástand ljóss og rafeinda á málmyfirborði og hafa því bæði eiginleika ljóseinda og efniseinda. Niðurstöður rannsóknahópsins, sem Kristján Leósson stýrði, birtust í tímaritinu Nature Photonics.

    (nánar)
    Frettir á HÍ



    Verkfræðingafélag Íslands sæmir Pál Theodórsson heiðursmerki félagsins

    Verkfræðingafélag Íslands sæmdi 2. febrúar s.l. Pál Theodórsson heiðursmerki félagsins fyrir frumkvöðulsstarf. Hann hefur í fimm áratugi unnið að vísindarannsóknum við Háskóla Íslands, síðustu 45 ár við Raunvísindastofnun Háskólans.

    Páll hefur bætt tækni til að mæla geislavirk efni og stjórnað þróun sérhæfðra rafeindatækja fyrir hina nýju tækni. Allt frá því að Páll stofnaði árið 1961 með tveimur verkfræðingum fyrirtækið Rafagnatækni, hefur hann hvatt til og stuðlað að því að árangur og reynsla í rannsóknum væru nýtt í verkefnum í hagnýtu skyni.




    Norrænt rannsóknarsamvinnuverkefni með þátttöku starfsmanna raunvísindadeildar HÍ fær stóran norskan styrk.

    Rannsóknarsamvinnuverkefni varðandi orkueiginleika efnis og andefnis, atóma og sameinda með þátttöku Norðmanna, Dana, Íslendinga sem og CERN fékk styrk frá Norska ríkinu að upphæð 7 M NKr (155 M Í Kr). (nánar)



    'Jöklar á Íslandi' eftir Helga Björnsson, jöklafræðing

    Út er komin bókin Jöklar á Íslandi eftir Helga Björnsson, jöklafræðing. Bókin er afrakstur vísindastarfs Helga við Raunvísindastofnun Háskólans, þar sem hann hefur leitt jöklarannsóknir frá því snemma á sjöunda áratug síðustu aldar. Bókin lýsir jöklum, landslagi undir þeim, eldvirkni, veðurfari, afkomu jökla og áhrifum þeirra á náttúru og þjóðfélag Íslands.


    Greinar í tímaritinu NATURE

    Athygli er vakin á því að í nýjasta hefti tímaritsins NATURE eru greinar um merkar uppgötvanir þar sem íslenskir stjarneðlisfræðingar eru meðal höfunda. Sú fyrri fjallar um fjarlægasta fyrirbæri sem nokkurn tíma hefur sést í alheimi. Sú seinni setur skorður á líkön innan þyndarskammtafræðinnar. Í báðum greinunum eru mælingar á gammablossum og glæðum þeirra meginviðfangsefnið.

    Jón Tómas Guðmundsson prófessor heiðraður á ársfundi Verkfræðistofnunar

    Á ársfundi Verkfræðistofnunar HÍ, sem fram fór fimmtudaginn 26. febrúar, var dr. Jón Tómas Guðmundsson heiðraður fyrir framlag sitt til verkfræðirannsókna. Magnús Þór Jónsson, formaður stjórnar, afhenti viðurkenningarnar. Jón Tómas Guðmundsson er félagi á eðlisfræðistofu Raunvísindastofnunar og prófessor í rafmagnsverkfræði.
    (nánar)


    Nýtt Reiknisetur við Raunvísindastofnun Háskólans

    Öndvegisstyrkur frá Rannsóknasjóði Vísinda- og tækniráðs að upphæð 25 milljónir árlega, í 3 ár, er kjölfesta nýs Reikniseturs við Raunvísindastofnun Háskólans. Setrið verður vettvangur rannsókna og kennslu framhaldsnema í reiknifræði (computational science) í raunvísindum og mun reka tölvuklasa með samtals 800 reiknieiningum. Til að byrja með verða 15 framhaldsnemar og nýdoktorar starfandi við setrið auk fjögurra verkefnisstjóra, þeirra Hannesar Jónssonar og Viðars Guðmundssonar prófessora við Raunvísindadeild HÍ, og Andrei Manolescu og Sigurðar I. Erlingssonar prófessora við HR.
    (nánar)


    Segulmælingastöðin í Leirvogi

    Háloftadeild eðlisfræðistofu rekur segulmælingastöð í Leirvogi í Mosfellsbæ. Stöðinni var komið á fót árið 1957 og er hún hin eina sinnar tegundar hér á landi. Starfsemi stöðvarinnar á sér því einna lengsta samfellda sögu af verkefnum á Raunvísindastofnun. (nánar)


    Stóra Málverkafölsunarmálið - Grein í Skírni

    Í vorhefti Skírnis 2008 birtist grein eftir Viktor Smára Sæmundsson forvörð og Sigurð Jakobsson efnafræðing um "Stóra Málverkafölsunarmálið" þar sem þeir gera grein fyrir rannsóknum sínum á fölsuðum olíumálverkum, en hluti rannsóknanna fór fram á Raunvísindastofnun.

    Á heimasíðu Sigurðar má finna umfjöllun um niðurstöður rannsókarinnar þar sem birtar eru ljósmyndir af öllum verkum sem til rannsókna komu ásamt niðurstöðu dómstóla. (nánar)

    Verk eignað Nínu Tryggvadóttur

    Memorandum of Understanding between NUU and SIUI

    In April 2008 the Chairman of the Science Institute of the University of Iceland, Bryndís Brandsdóttir, and the President of the National United University in Miaoli Taiwan, Dr. Lung-Sheng Lee signed a Memorandum of Understanding (MOU) to encourage scientific cooperation between the two Institutes. (more)


    Rögnvaldur Ólafsson dósent hlýtur viðurkenningu Útflutningsverðlauna forseta Íslands

    (nánar)


    Dr. Kristján Leósson eðlisverkfræðingur hlýtur Hvatningarverðlaun Vísinda- og tækniráðs 2007

    Kristján starfar sem vísindamaður hjá Eðlisfræðistofu Raunvísindastofnunar Háskóla Íslands jafnframt   kennslu og að leiðbeina meistara- og doktorsnemum við Háskóla Íslands. Í ummælum ráðsins um þá ákvörðun að veita Kristján hvatningarverðlaunin segir meðal annars: Allt í kringum okkur eru tæki og tól sem byggja á örtækni. Tölvur, farsímar, internetið, öryggisbúnaður í bílum og geislaspilarar innihalda örsmáa hreyfanlega hluti eða rásir sem flytja vökva, ljós eða rafmagn. Þetta segir okkur hve mikilvægar örtæknirannsóknir Kristjáns og félaga hans geta verið. (nánar)


    Hinn 29. september opnaði Kristín Ingólfsdóttir rektor formlega nýjan örtæknikjarna í Háskóla Íslands.

    Opnunin markar áfanga í umfangsmikilli tækjauppbyggingu í örtækni á Íslandi sem staðið hefur frá árinu 2004, með þátttöku stjórnvalda (Vísinda- og tækniráðs með markáætlun á sviði örtækni), Háskóla Íslands, Raunvísindastofnunar Háskólans, Iðntæknistofnunar, Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins og Háskólans í Reykjavík.
    Tækjakosti hefur verið deilt á tvo örtæknikjarna og er annar þeirra staðsettur í Háskóla Íslands en hinn á Iðntæknistofnun. Ráðgert er að heildarfjárfesting í tækjabúnaði fyrir þessa tvo örtæknikjarna fyrir árin 2004-2007 muni nema um 150 milljónum króna. (myndir)

    Ari Ólafsson eðlisfræðingur

    við Raunvísindastofnun Háskólans hlýtur verðlaun RANNÍS á Vísindavöku 2006 (nánar)


    Evrópuverkefni - eðlisefnafræði

    Evrópuverkefni - kennileg eðlisfræði

    Öndvegis­verkefni

    Bragastofa - vetnisrannsóknir

    Alþjóðlegar rannsóknir á segulhvolfi jarðar

    Ráðstefna




    Seminar - Physics Dept.


    Málstofa í efnafræði og lífefnafræði
    Seminars in chemistry and biochemistry


    Málstofa í stærðfræði -
    Mathematics Seminar

    Laus störf:

    Tilraunavefurinn
    Tilraunavefur með tilraunum í raunvísindum var undirbúinn sumarið 2006 með stuðningi Nýsköpunarsjóðs námsmanna, Landsvirkjunar og eðlisfræðistofu Raunvísindastofnunar, sem veittu styrki og aðstöðu til að framkvæma tilraunir og setja upp vefinn.